A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Only variable references should be returned by reference

Filename: core/Common.php

Line Number: 257

Murder, My Sweet | Kvikmyndavefurinn Svarthöfði

Úr bunkanum: Murder, My Sweet (1944)

31. desember '13 13:05 Murder, My Sweet

„Murder, My Sweet er fyrsta Marlowe-myndin og merkileg sem slík en goðsögnin á hvíta tjaldinu varð ekki til fyrr en tveimur árum síðar þegar töffari töffaranna steig fram sem Philip Marlowe.“

Miðað við mikilvægi og almenn dásamlegheit rökkurmyndanna sem Frakkarnir gáfu þann hljómþýða stimpil film noir er ekki hægt að segja annað en að Svarthöfði hafi vanrækt þessa kvikmyndagrein svo skammarlega að dauðarefsing ætti eiginlega að liggja við. Úr þessu verður bætt á næstu vikum og við byrjum skuggaleikana með Murder, My Sweet.

Höfuðpáfar film noir eru bandarísku rithöfundarnir Raymond Chandler, Dashiell Hammet og James M. Cain en skáldsögur þeirra hafa ítrekað verið kvikmyndaðar og myndir byggðar á þeim eru óumdeild lykilverk í noir-deildinni. Almennt er talað um The Maltese Falcon frá 1941 sem fyrstu noir-myndina og Touch of Evil frá 1958 sem þá síðustu. Allt annað verður, eins og snoðaðir nýnasistar samtímans, að sætta sig við að flokkast sem neo-noir.

Murder, My Sweet er gerð eftir annarri skáldsögu Chandlers, Farewell My Lovely, um einkaspæjarann Philip Marlowe. Marlowe varpar skugga á alla aðra spæjara harðsoðnu hefðarinnar og noir-pakkans eins og hann leggur sig. Allir aðrir, alveg frá Rick Deckard til Ford Fairlaine eru skuggamyndir hins fullkomna P.I.

Þeir eru nokkrir leikararnir sem hafa leikið Marlowe og inn á milli eru algerir topptöffarar en auk Dick Powell, í þeirri mynd sem hér um ræðir, og Humphrey Bogart hafa meðal annarra James Garner, Powers Boothe, Robert Mitchum, Elliott Gould og James Caan tæklað Marlowe. Þrátt fyrir ólíka nálgun og alls konar flotta takta gildir þó, ólíkt James Bond, það lögmál að Bogie er Marlowe. Tveimur árum eftir að Powell lék spæjarann í Murder, My Sweet, mætti Bogart til leiks í The Big Sleep, rann saman við Marlowe eins og þeir væru tveggja þátta epoxy-lím og síðan 1946 hefur ekki verið hægt að aðskilja þá.

Sjálfsagt hefur það háð Powell nokkuð að hann var þekktastur fyrir söngleikjamyndir og þrátt fyrir hattinn og góða viðleitni þá hefur hann bara ekki töffið sem Bogart kom með, kaldhamraður úr gangstera-myndum þar sem James Cagney og aðrir gæjar voru alltaf að drepa hann í aukahlutverkum. Söngleikjaskuggi Powells var enda svo stór að ákveðið var að breyta titli myndarinnar úr Farewell, My Lovely í Murder, My Sweet svo fólk færi nú ekki að halda að þessi noir-mynd væri eitthvert söngleikjavæl.

En hvað um það. Sagan sem Murder, My Sweet byggir á er sterk, töff og ruglingsleg að hætti Chandlers. Marlowe hefur ekkert að gera þegar fyrrverandi tukthússlimurinn, hinn tröllvaxni Moose Malloy kemur á skrifstofuna og biður hann um að finna ástina sína, hana Velmu sem hann hefur ekki séð í sex ár. Persónulýsing Malloy í bók Chandlers er með þeim betri en þar er hann svo stór og áberandi að hann sker sig úr eins og tarantúla á kransaköku. Eða eitthvað í þá áttina.

Marlowe er varla byrjaður að svipast um eftir Velmu þegar hann er kominn á kaf í alls konar rugl, samsæri og útistöður við lögguna. Velma er orðin þessi líka svakalega tálkona, með ríkan eldri mann og dóttur hans sem grunar hana um græsku og Phil okkar má hafa sig allan við til að standast tálar kvennanna og sjá í gegnum lygavefina sem spunnir eru í kringum hann.

Þessi mynd er gölluð að mörgu leyti. Powell er ekki nógu töff og þær eru nú til tannhvassari tálkonurnar en Claire Trevor. Breytir því ekki að myndin lúkkar og samtölin eru á köflun unun á að hlýða. Marlowe dritar út úr sér sjúklega töff setningum og ef þær hrykkju af vörum Bogie myndi maður pissa á sig og falla í trans. Stundum er best að njóta Murder, My Sweet með því að loka augunum og hlusta bara. Samtölin eru æði og eins og svo oft í film noir þá krauma sexúal undirtónarnir þannig að í raun er hér bara um hreinræktað símaklám að ræða. Þeir kunnu þetta í den!

Murder, My Sweet er fyrsta Marlowe-myndin og merkileg sem slík en goðsögnin á hvíta tjaldinu varð ekki til fyrr en tveimur árum síðar þegar töffari töffaranna steig fram sem Philip Marlowe. Hafandi áður verið Sam Spade í Möltufálkanum. Bogie is da man en þetta er samt mynd sem allt noir-fólk verður að sjá.

Leikstjóri: Edward Dmytryk
Handrit: John Paxton, Raymond Chandler
Leikarar: Dick Powell, Claire Trevor, Anne Shirley, Otto Kruger



Svarthöfði 2011-2013 - Allur réttur áskilinn | svarthofdi (hjá) svarthofdi.is | Um Svarthöfða