Í bíó: Prometheus (2012)

Þá er tveggja ára bið loks á enda og Alien-forleikurinn Prometheus hefur litið dagsins ljós. Ridley Scott leikstýrir hér einhvers konar forsögu eigin myndar, Alien, frá árinu 1979. Eftirvæntingin eftir þessum framtíðartrylli hefur verið vægast sagt mögnuð en undirritaður hefur þó stillt sig alveg um að reyna að komast í gegnum leyndarhjúp sem hefur umlukið framleiðsluna og forðast allt myndefni og upplýsingar hvað myndin fjallar nákvæmlega um.
 

Scott hlýtur að hafa verið nokkur vandi á höndum þegar hann réðist í að gera forleik að Alien 33 árum eftir að hann setti sjálfur ný viðmiðið í (geim)hrollvekjum. Alien er tímamótaverk í kvikmyndasögunni og er einhver besta hrollvekja síðustu áratuga. Það hlýtur svo að vera undir hverjum áhorfanda fyrir sig komið að meta hvort Scott hafi haft eitthvað meira fram að færa til Alien-bálksins, hrollvekjunnar almennt eða hafi fyrst og fremst séð sér leik á borði til þess að raka saman seðlum á fornri frægð.
 

Scott er hörkugóður leikstjóri sem tæklar hér aftur  kvikmyndategund sem hefur reynst mörgum leikstjóranum hættuleg enda auðvelt að tapa þræðinum og til þess að hrollvekjan virki þarf uppbyggingin að vera markviss. Scott tekst að skapa leyndardómsfulla stemmingu fyrri hluta myndarinnar, rétt eins og hann gerði árum áður með Alien en seinni hlutinn fer meira í hasarinn. Uppbyggingin er því svipuð og í Alien og stuðst er við ýmis stef úr hennni. Ísland fer með aðalhlutverkið í gullfallegu opnunaratriði myndarinnar en með því hefur Scott skapað flottustu landskynningu fyrr og síðar. Tæknibrellur myndarinnar eru stórgóðar og þrívíddin kom skemmtilega á óvart og hér er hugsanlega um bestu nýtingu á þrívídd síðan Avatar braut blað í kvikmyndasögunni árið 2009.

Handritshöfundarnir, Jon Spaihts og Damon Lindelof, blása lífi í gamlar pælingar í kringum Alien og skapaða atburðarás sem er spennandi, forvitnileg og kemur á óvart. Þá skortir hins vegar stöðuleikann til þess að klára myndina almennilega og þriðji hlutinn er veikasti hlekkurinn. Þegar óvættirnir birtast rennur atburðarásin í kunnuglegan farveg og lítið er um óvæntar uppákomur eins og í fyrr í myndinni. Fjöldi persóna fær ekki að láta ljós sitt skína og hafa þann eina tilgang að vera fóður fyrir skrímsli myndarinnar. Þær persónur koma lítið fyrir í sögunni og maður fær á tilfinninguna að það hefði mátt nýta sumar þeirra betur. Lindelof var einn skapara sjónvarpsþáttanna Lost og rétt eins og þar virðist hann skorta skýrara sýn á hvernig spila á úr öllum lausu endunum og ljúka sögunni almennilega.
 

Noomi Rapace fer með svipað hlutverk og Sigourney Weaver gerði, sem Ripley fyrir þremur áratugum, og er þokkaleg. Þótt Elizabeth Shaw, persóna Rapace, komist ekki með tærnar þar sem Ripley var með hælanna í hörku þá er Rapace góð í hlutverkinu. Charlize Theron fer með hlutverk yfirmanns á geimskipinu Prometheus og eins og fyrri fulltrúar Wayland-fyrirtækisins þá lætur hún ekki segjast. Theron kann hlutverk ísköldu tíkarinnar eins og handabakið á sér og fer ágætlega með það hérna.

Michael Fassbender ber höfuð og herðar yfir leikhópinn og er firnasterkur í hlutverki vélmennisins David sem er þrátt fyrir að vera gervimaður,  margbrotnasta persóna myndarinnar. Áhugaverðum spurningum er varpað fram í tengslum við tilvist hans í ljósi þess að leiðangurinn snýst um leitina að uppruna mannkynsins og hver sé tilgangur lífsins. David, sem hefur það eina starf að þjóna mönnum, er kaldur, fjarlægur og tilfinningalaus en hefur þó hugmynd um hvað tilfinningar eru og getur útfrá því áætlað hvers hann fer á mis við í þessu svokallaða lífi. Leikarinn ágæti, Guy Pearce, er illa nýttur sem frumkvöðullurinn Peter Weyland og maður spyr sig hvort ekki hefði einfaldlega mátt hafa eldri leikara en Pearce í hlutverki níræðs manns.
 

Þótt Scott og Lindelof hafi haldið því fram í viðtölum að Prometheus sé ekki forleikur að Alien þá er hún það engu að síður og því vandséð hvaða tilgangi þessi skollaleikur þeirra félaga þjónar. Hvort þeir séu að fylgja línu sem markaðsdeildin lagði eða telji sig með þessu geta tónað niður væntingar áhorfenda skal ósagt látið en það breytir engu um að Scott er ekkert að finna upp hjólið. Sem er líka í góðu lagi vegna þess að honum hefur tekist að gera þrælspennandi mynd með gamalkunnum töktum. Þrátt fyrir bresti í handritinu verður ekki af Scott og félögum tekið að þeim tekst að skapa rafmagnaða stemningu í Prometheus þótt hún muni seint teljast annað eins tímamótaverk og Alien.